Od jutra art. 50 AI Act: przejrzystość z podwójnym kalendarzem

Jutro, 2 sierpnia 2026 r., zaczyna obowiązywać art. 50 AI Act, czyli rozporządzenia (UE) 2024/1689. Omnibus, rozporządzenie (UE) 2026/1744, rozciął kalendarz na dwa tory: systemy wprowadzane na rynek od 2 sierpnia muszą spełniać obowiązki przejrzystości od razu, a systemy obecne na rynku przed tą datą mają czas do 2 grudnia 2026 r. Jeśli w przyszłym tygodniu wypuszczasz cokolwiek z AI, ta druga data nic Ci nie daje.

Cztery obowiązki, po ludzku

Art. 50 obejmuje cztery sytuacje. Człowiek ma wiedzieć, że rozmawia z systemem AI, co łapie każdego chatbota i voicebota dla klientów. Treści syntetyczne, czyli generowane przez AI teksty, obrazy, audio i wideo, mają nosić maszynowo odczytywalne oznaczenie. Deepfake’i, czyli realistyczne obrazy, nagrania audio lub wideo osób, miejsc i zdarzeń, trzeba oznaczyć. A przy tekstach generowanych przez AI i publikowanych w celu informowania o sprawach interesu publicznego potrzebna jest informacja o ich pochodzeniu.

Przejdź z tą listą po własnym zestawie narzędzi: chatbot wsparcia, produkcja treści marketingowych, wideo produktowe, narzędzia do pisania w zespole komunikacji. Większość firm znajdzie się na niej co najmniej dwa razy.

O terminie decyduje podwójny kalendarz

Granicą jest data wprowadzenia systemu na rynek. Od 2 sierpnia 2026 r. obowiązki działają od pierwszego dnia, bez okresu przejściowego. Dla systemów sprzed 2 sierpnia 2026 r. czas na domknięcie luk biegnie do 2 grudnia 2026 r. Premiery planowane na sierpień i wrzesień muszą mieć oznaczenia wbudowane przed startem, bo okna na nadrabianie nie ma. Dla istniejących systemów cztery miesiące wystarczą na uporządkowaną naprawę, a nie wystarczą na projekt, który ruszy w listopadzie.

Jak w praktyce wygląda „maszynowo odczytywalne”

Przepis wymaga, by wygenerowane treści były oznaczone tak, żeby oprogramowanie rozpoznało je jako sztuczne. We wdrożeniach sprowadza się to zwykle do dwóch wątków. Pierwszy: co daje sam dostawca modelu. Wiele generatorów dokłada do wyników metadane o pochodzeniu albo oznaczenie, a Twoim zadaniem jest wiedzieć, czy to włączone i dla których formatów. Drugi: co z tym robi Twój własny proces. Eksport, kompresja i wgrywanie do CMS potrafią zdjąć metadane, więc oznaczenie obecne przy generowaniu może zniknąć przed publikacją. Przetestuj pełną ścieżkę od promptu do opublikowanego pliku i zapisz, gdzie oznaczenie przeżywa, a gdzie ginie.

Wyobraź sobie poniedziałek rano, 3 sierpnia. Product manager pyta, czy chatbot wypuszczony w piątek mówi użytkownikom, że jest botem. Jeśli nikt nie odpowie w minutę, użyj listy poniżej.

Co rekomendujemy teraz

Test na poniedziałek: pięć pytań i dwa tygodnie na odpowiedzi.

• Gdzie człowiek może porozmawiać z naszą AI i czy interfejs mówi to przy pierwszym kontakcie?
• Które narzędzia generują tekst, obraz, audio lub wideo i czy wynik opuszcza nasze systemy z nienaruszonym maszynowym oznaczeniem?
• Czy coś z naszej produkcji mogłoby uchodzić za deepfake i kto to oznacza przed wysyłką?
• Czy firma publikuje teksty pisane przez AI w sprawach interesu publicznego i kto odpowiada za informację o tym?
• Kto prowadzi plan naprawczy dla systemów sprzed 2 sierpnia, z metą przed 2 grudnia 2026 r.?

W ciągu dwóch tygodni: wyznacz jednego właściciela art. 50, zinwentaryzuj chatboty i generatory razem z funkcjami AI w narzędziach SaaS, sprawdź, czy oznaczenia przeżywają Wasz proces publikacji, i dodaj kontrolę przejrzystości do bramki wydań, żeby nic nie wyszło bez niej. Systemy, które wypuścisz od jutra, wyznaczają poziom, do którego starsze muszą dojść do grudnia.

Źródła: Rozporządzenie (UE) 2026/1744 (cyfrowy omnibus w sprawie AI) · Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act)